PROF. DR ERKAN AKTAŞ

Gıda fiyat artışı neden durdurulamıyor?


Şu ara yalnızca Türkiye’de değil bütün dünyada gıda enflasyonu hızlı bir şekilde artıyor. Bu durum ülkemizde ise çoğunlukla enflasyon ile mücadele kapsamında gündeme geliyor.

O zaman küresel gıda fiyatları artış nedenini kısaca özetleyecek olursak; küresel iklim değişikliğiyle birlikte, tatlı su alanlarının daralması, diğer taraftan da pandeminin etkisi ile daha da ön plana çıkan gıda güvenliği.

Bunlara ek olarak, tarımsal girdi ve perakende alanında tekelleşen çokuluslu şirketler verilebilir.

*

Dünyada gıda fiyatları artışı en fazla fakir ülkeleri etkilemektedir.

Daha önceki yazılarımda bahsettiğim gibi, Türkiye’de hızla artan fakirleşme, gıda enflasyonunu daha da ön plana çıkarıyor.

Türkiye asgari ücretli çalışan sayıları ile AB'de ilk sırada.

Asgari ücret düzeyinde de Türkiye son sıralarda.

Bu yüzden iktidar çoğu zaman satın alma gücü paritesi verilerini kullanmayı tercih ediyor.

Alternatif kurumlar tarafından hesaplanan enflasyon verileri dikkate alınsa satın alma gücü paritesine göre Türkiye asgari ücret düzeyinde de AB'de son sıralarda olacak.

*

Bu konu neden önemli?

Çünkü fakirleşen bir ülkede gıda fiyatları artışı iktidarları çok ciddi bir şekilde sarsar.

Kimse TÜİK'i baz almaz. Market harcamasını baz almaya başlar ki; günümüzde mutfak enflasyonu yangını aldı başını gidiyor.

Bunu bilen hükümet ise bir şeyler yapmaya çalışsa da uyguladığı politikalarla bu konuda başarısız olduğunu görüyoruz.

Örneğin;

*Tanzim satış mağazaları, patates kuyrukları

*Terörize edilen yaş meyve sebze halcileri, market baskınları

*Son olarak da hedefe alınan 5 büyük market zinciri.

Aslında bütün bunlar tarım politikası ve kırsal kalkınmaya bakıştaki eksikleri gösteriyor.

Peki ne yapmalı sorusu ön plana çıkıyor.

Muhalefet de bu konuda ne yazık ki istenilen düzeyde değil. Hem iktidar hem de muhalefet yerel yönetim kadrolarıyla bu sorunun üstesinden gelme olasılığını çok düşük görüyorum.

Mevcut kadrolaşmanın da liyakat temelli olmaması, bu konuda çözümsel öneri sunma kapasitesini düşürmektedir.

Sonuç olarak, gıda güvenliği ve fiyatları uzun yıllar bu ülkenin en çok tartışılan konularının başında gelmeye devam edecek.

Son tahlilde hem iktidarda hem de muhalefette liyakat, liyakat, liyakat.



ARŞİV YAZILAR