Deniz Yıldız | Konut Balonunda Sona Doğru | Güney Gazetesi Mersin
Deniz Yıldız

Konut Balonunda Sona Doğru


Emlak balonu emlak fiyatlarındaki yükselişi, diğer varlık fiyatlarından daha fazla olduğu dönemler için kullanılan ifadedir. Kişi başına düşen gelirdeki artışın, çok üzerindeki emlak ve konut fiyatlarındaki artış balon demektir. Ne zaman patlar? Dengesizlik önce yükselir devam eder, sonra piyasa dengelendiği zaman patlar. Patladığı zaman kriz olur. Dünyada 21. yüzyılda yaşanan krizlerinin tamamına yakınının temelinde bir emlak balonunun patlaması vardır.

Ülkemizde yaşanan konut krizinin 3 temel sebebi şunlardır;

1. Mülteci ve yurt dışı yerleşiklerin talebi: Her geçen gün mülteci sayısı artmakta. Suriyeler sonrası Afganlar ülkemize akın etti. Her gelen aile konut talebini artırmakta.

2. Dövizdeki yükseliş sebepli konut arzının azalması: 2002 ile 2018’de Türkiye’de aileler, bireyler, gayrimenkul konut almayı yatırım enstrümanı olarak görüyordu. Piyasada özellikle sosyal medya tabanlı döviz tıpkı 1989’dan itibaren 1990’lar ve 2000’lerin başındaki gibi yatırım enstrümanı haline dönüştü. Türkiye’de onun üzerine oluşturduğu konut finansman sistem vardı, bu sistem çöktü. Ülke genelinde  şantiyeler devam edemiyor, döviz artışı sebepli maliyetlerdeki yükselişlerden dolayı yeterli üretimi yapma ve ihtiyaçları karşılama şansları yok.

3. Seçim ekonomisinin parçası olarak ucuz konut kredileri: İktidar, artan maliyet ve spekülasyon nedeniyle fiyatların uçtuğu, borç stokunun 450 milyar dolara çıktığı konut piyasasını şişirmeye devam ediyor. İnşaat şirketlerine kredi kolaylığı açıklayan iktidar politikaları ekonomide yaşanan krizi derinleştiriyor.

 

Yapılması gerekenler ise şunlardır;

1. Kısa Vade: Konut kirasında enflasyonun altında tavan fiyat uygulamasına gidilebilir. İnşaat şirketlerine aktarılan kaynak konut ihtiyacı olan kesimlere verilebilir. Almanya’da 2 yıl önce patlayan konut ve yüksek kira sorunu nedeniyle kiracılar sokağa inip eylem yaptı. Alman hükümeti referandum sonrasında büyük emlak şirketlerinin ellerindeki konutları kamulaştırıp halka ucuza kiralama yoluna gitti.

2. Uzun Vade: Katılımcı, yerel yönetimlerle yerinde kentsel dönüşüm, ekolojik bir kentleşme programı uygulanabilir. Yani kooperatifçilik temelinde, devlet desteğiyle halkın barınma sorunun çözüm modeli geliştirilmelidir.



ARŞİV YAZILAR