Naci Sapan

Toplumsal erime ve vicdani körlük


“Toplumsal erime, yalnızca ekonomik veya politik bir çöküş değil; insanın gerçeğe, birbirine ve kendine karşı duygusal, zihinsel ve vicdani bir körlük yaşaması sürecidir” diyor yazar Elias Canetti.

 

Böyle bir süreci yaşamaya başlayan toplumlara ait bireyler kendi küçük dünyalarına, takıntılarına ve ideolojilerine saplanarak etraflarında olup biten toplumsal ve insani felaketlere karşı gözlerini yumar. Bu zihinsel kapanma, ortak yaşamın ve empati bağlarının çürümesine yol açar, birey kendi benliğini, eleştirel aklını ve ahlaki sorumluluğunu terkeder. Bu durum, toplumsal çeşitliliğin ve sağlıklı bireysel ilişkilerin yok olmasına, yani toplumsal bir "erimeye" sebep olur.

 

İçinde yaşadığımız toplumsal erime sürecinin devamına zemin hazırlayan bireylerin hesapsız kitapsız katkısı elbette ki çöküşü hızlandırıyor. İnsanlar birbirini birer tehdit veya nesne olarak görmeye başlıyor. Toplumun organik bağlarındaki çürümenin varacağı noktanın felakete işaret etmesini önceden görmemek ise, bir tercihe dönüştüğünde erimenin sürati de kontrol edilmez bir hal alıyor.

 

Bireysel ya da grupsal sohbetlerde çürümenin varlığına parmak basıldığı halde çözümden yana umutsuz olma hali ise zihinsel kapanmanın ta kendisidir.

 

Toplumsal erimenin günümüzdeki izdüşümlerini görmezden gelmek ise adım adım kaybettiriyor.



ARŞİV YAZILAR